Europa podcina skrzydła swoim producentom. Niemcy i Francja chcą ich ratować, ale opór innych państw jest duży
Europa chce walczyć z chińską konkurencją i jednocześnie nie potrafi porozumieć się w sprawie przyszłości własnej motoryzacji. Niemcy i Francja mają plan, który nie wszystkim się podoba.
Europejski przemysł motoryzacyjny znalazł się w trudnym położeniu. Ostatnie lata są niczym rollercoaster. Producenci wydają miliardy euro na elektryfikację, ograniczają koszty, redukują zatrudnienie i próbują utrzymać konkurencyjność. W tym samym czasie walczą z chińskimi markami, które zdobywają coraz większy udział w rynku. Wydawać by się mogło, że w tej sytuacji państwa Unii Europejskiej spróbują wypracować wspólny plan działania. Tymczasem pojawił się kolejny spór, a Europa znowu jest rozdarta. O co chodzi?
W skrócie: Niemcy i Francja chcą złagodzenia przepisów dotyczących emisji CO2 od 2035 roku. Ich propozycja ma dać europejskim producentom większą swobodę i więcej czasu na transformację. Część państw członkowskich uważa jednak, że takie rozwiązanie tylko pogorszy sytuację, ponieważ pozwoli chińskim koncernom jeszcze bardziej zwiększyć przewagę w świecie elektromobilności. Problem w tym, że utrzymanie sztywnych wymagań... również jest bardzo kosztowne i ryzykowne.
Europa i motoryzacja na rozdrożu. Niemcy i Francja chcą złagodzenia zakazu sprzedaży samochodów spalinowych od 2035 roku. Nie wszyscy się zgadzają
Berlin i Paryż uzgodniły wspólne stanowisko w sprawie przyszłości europejskiej motoryzacji. Jaki jest ich plan? Otóż oba państwa chcą odejścia od obowiązującego celu stuprocentowej redukcji emisji CO2 z nowych samochodów od 2035 roku. Zamiast tego proponują redukcję o 90 procent, bez konieczności kompensowania pozostałych emisji.
Obecnie "przyjęte" przepisy póki co w praktyce wyeliminują możliwość sprzedaży większości nowych samochodów z silnikami spalinowymi po 2035 roku, o ile wejdą w takiej formie w życie. Propozycja Niemiec i Francji otwierałaby drogę do dalszego wykorzystywania różnych rodzajów napędu, w tym wybranych rozwiązań spalinowych i hybrydowych.
Oba państwa chcą również większej elastyczności w rozliczaniu emisji oraz ochrony europejskiego przemysłu poprzez wspieranie lokalnej produkcji i dostawców. Nie chodzi więc wyłącznie o samochody, ale przede wszystkim o fabryki, podzespoły i miejsca pracy.
Na zmianach mogłyby skorzystać przede wszystkim największe koncerny: Volkswagen, Stellantis i Renault. To przyniosłoby jednak także korzyści firmom dostarczającym im komponenty. Dla całej branży oznaczałoby to możliwość bardziej elastycznego planowania inwestycji i dostosowywania oferty do rzeczywistego zainteresowania klientów.
Nie wszyscy chcą tak dużego złagodzenia przepisów. W tle pojawia się argument dotyczący Chin
Porozumienie Niemiec i Francji spotkało się ze sprzeciwem części państw członkowskich. Ich zdaniem Europa powinna przyspieszać elektryfikację, a nie tworzyć kolejne wyjątki od przyjętych wcześniej zasad.
Przeciwnicy francusko-niemieckiego planu obawiają się, że producenci wykorzystają większą swobodę do przedłużania życia samochodów spalinowych. W efekcie mogą ograniczyć tempo inwestycji w elektromobilność, podczas gdy chińskie koncerny będą nadal rozwijały swoje technologie i zwiększały skalę produkcji.
Irlandia, która obecnie przewodniczy pracom Rady Unii Europejskiej, zaproponowała rozwiązanie kompromisowe. Według dokumentu opisanego przez Bloomberga zakłada ono redukcję emisji o 90 procent, ale z obowiązkiem kompensowania pozostałych 10 procent. Producenci mogliby wykorzystywać w tym celu mechanizmy związane z paliwami niskoemisyjnymi oraz materiałami o niższym śladzie węglowym.
W praktyce jednak koncerny motoryzacyjne i tak chcą inwestować w elektromobilność, ale jednocześnie stawiają na utrzymanie rozwiązań, których wciąż oczekują ich klienci.
Regulatorzy cały czas nie mogą pojąć, że cała Europa nie może się "zelektryfikować" w tym samym tempie, a zróżnicowanie pomiędzy rynkami jest na tyle duże, że ramy czasowe, które przyjęto, utrudniają cały proces.
Europejskie koncerny mogą zapłacić za ten spór wysoką cenę
Volkswagen, Stellantis czy Renault mają teraz bardzo trudne zadanie. Kluczowe koncerny muszą równocześnie utrzymywać produkcję samochodów spalinowych i inwestować w zupełnie nowe technologie. Rozwój platform elektrycznych, akumulatorów, oprogramowania oraz dostosowanie zakładów produkcyjnych pochłaniają ogromne pieniądze.
Jednocześnie popyt na samochody elektryczne nie rozwija się jednakowo na wszystkich europejskich rynkach. W części państw elektryki zdobywają coraz większą popularność, ale w innych wysoka cena zakupu i ograniczona infrastruktura ładowania nadal stanowią istotne bariery. Co więcej, sprzedaż elektryków nie przekłada się na zyski. Koszty produkcji są wysokie, a marże niższe.
Producenci muszą więc finansować transformację, której tempo nie zawsze odpowiada decyzjom zakupowym klientów
Jeżeli przepisy będą wymuszały szybsze zmiany, niż pozwala na to rynek, koncerny mogą znaleźć się pod jeszcze większą presją finansową. Taka sytuacja jest szczególnie niebezpieczna w momencie, w którym europejska branża już ogranicza zatrudnienie i zamyka część zakładów. Dalszy wzrost kosztów może prowadzić do kolejnych oszczędności, ograniczania inwestycji i przenoszenia produkcji do tańszych lokalizacji.
Chińscy producenci nie czekają na decyzje Brukseli. Ich udział w rynku stale rośnie, choć będą konsekwentnie "hamowani"
Jest jeden problem w tej całej układance: chińskie marki coraz skuteczniej konkurują w Europie, a ich oferta rośnie przede wszystkim w segmencie samochodów hybrydowych i hybryd PHEV.
Według danych Dataforce we wrześniu chińscy producenci odpowiadali za 14,5 procent europejskiego rynku nowych samochodów. W całym trzecim kwartale ich udział wyniósł 12,7 procent.
Chińskie firmy mają w wielu przypadkach przewagę kosztową oraz dostęp do rozbudowanych łańcuchów dostaw akumulatorów i komponentów elektrycznych.
Do tego średnio przejmują się marżą. Ta i tak jest wyższa, niż na ich rodzimym rynku, gdzie wojna cenowa doprowadziła do absurdalnych sytuacji, gdzie auta sprzedaje się znacznie poniżej kosztów produkcji.
Pewnym hamulcem dla chińskiej ekspansji będzie przede wszystkim ograniczenie importu samochodów HEV i PHEV z Chin – ten ma sięgać 350 tysięcy samochodów rocznie.
Parlament Europejski ma jeszcze inny pomysł. Przepisów i wyjątków przybywa
Komisja środowiska Parlamentu Europejskiego przyjęła 4 listopada własną propozycję dotyczącą przyszłych norm emisji CO2. Zakłada ona redukcję emisji nowych samochodów osobowych o 87,5 procent od 2035 roku oraz dodatkowy mechanizm kredytów związanych z wykorzystaniem europejskiej stali niskoemisyjnej. W praktyce oznacza to kolejną próbę odejścia od obowiązującego celu stuprocentowej redukcji, ale na innych zasadach niż proponują Niemcy i Francja.
Najbliższe tygodnie będą ważne dla europejskiej motoryzacji
Kolejny etap negocjacji zaplanowano na najbliższą środę. Wówczas ambasadorowie państw członkowskich przy Unii Europejskiej mają omówić propozycje zmian i spróbować wypracować wspólne stanowisko.
Parlament Europejski również musi zdecydować, jakie rozwiązania poprze i w jakim kierunku podąży cała Europa. Głosowanie nad jego stanowiskiem przewidziano przed końcem roku. Dopiero później możliwe będzie uzgodnienie ostatecznego kształtu nowych przepisów między unijnymi instytucjami.
Uważam, że jesteśmy w sytuacji, w której nie ma przestrzeni do kapryszenia
Walka z emisją jest słuszna, ale nie może odbywać się kosztem całego przemysłu motoryzacyjnego w Europie. Tymczasem kolejne zakłady mogą zniknąć z mapy, a liczba zwolnionych rośnie w ekspresowym tempie. Elektromobilność jest ważna, ale nie może być jedyną ścieżką rozwoju - przynajmniej do momentu, w którym faktycznie stanie się alternatywą dla wielu osób.