Strefa Czystego Transportu w Krakowie już działa. Straż Miejska sypie mandatami

Od 1 stycznia 2026 roku w Krakowie obowiązuje Strefa Czystego Transportu. Miasto uruchomiło już pełną infrastrukturę techniczną i organizacyjną, obejmującą system zgłoszeń, punkty obsługi mieszkańców, monitoring oraz procedury kontroli realizowane we współpracy ze Strażą Miejską Miasta Krakowa.

Kontrowersyjna strefa obejmuje około 60 procent powierzchni miasta, czyli blisko 190 kilometrów kwadratowych, głównie na obszarze wewnątrz tzw. IV obwodnicy. Ograniczenia nie dotyczą dróg krajowych i ekspresowych, w tym autostrady A4 i drogi S7.

Zdjęcie: Straż Miejsca Miasta Krakowa (Facebook)

Strefa Czystego Transportu w Krakowie. Jakie kryteria musi spełnić samochód, który może do niej wjechać?

Do krakowskiej SCT bez ograniczeń wjeżdżają samochody osobowe i dostawcze do 3,5 tony z silnikami benzynowymi lub LPG, które spełniają normę Euro 4 albo zostały wyprodukowane w 2005 roku lub później.

W przypadku pojazdów z silnikiem Diesla wymagane jest spełnienie normy Euro 6 lub rok produkcji nie wcześniejszy niż 2014. Dla pojazdów powyżej 3,5 tony obowiązują analogiczne zasady, przy czym dla diesli dopuszczalna jest norma Euro VI lub rok produkcji od 2012. Motocykle i motorowery nie podlegają ograniczeniom SCT.

Mieszkańcy Krakowa mają szereg ulg - ale są pewne zastrzeżenia

Mieszkańcy Krakowa korzystają z bezterminowego zwolnienia, o ile byli w posiadaniu pojazdu przed 26 czerwca 2025 roku. Zwolnienie jest niezależne od wieku auta i norm emisji. Za mieszkańca uznaje się osobę zameldowaną w Krakowie, która rozlicza tu podatek dochodowy lub płaci podatek rolny na terenie miasta. Zwolnienie obejmuje również pojazdy użytkowane na podstawie leasingu, najmu długoterminowego oraz auta służbowe wykorzystywane prywatnie.

Póki co obowiązuje okres przejściowy. Za wjazd można też płacić

Dla kierowców spoza Krakowa, których pojazdy nie spełniają wymagań SCT, przewidziano okres przejściowy obowiązujący w latach 2026–2028. W tym czasie możliwy jest wjazd do strefy po uiszczeniu opłaty. Stawka godzinowa wynosi 2,50 zł.

W 2026 roku opłata dzienna wynosi 5 zł i obowiązuje po wykupieniu dwóch kolejnych godzin. Abonament miesięczny kosztuje 100 zł w 2026 roku, 250 zł w 2027 i 500 zł w 2028.

Od 1 stycznia 2029 roku wjazd pojazdów niespełniających norm ma być co do zasady niemożliwy, poza ustawowymi wyjątkami.

Stefa Czystego Transportu w Krakowie. Jak działa system zgłoszeń?

System obsługi zgłoszeń działa od kilku tygodni przed wejściem w życie strefy, a wnioski są rozpatrywane na bieżąco. Zgłoszeń można dokonywać przez stronę internetową sct.krakow.pl lub za pośrednictwem aplikacji mKraków.

Funkcjonują także stacjonarne punkty obsługi mieszkańców. Pojazdy zarejestrowane poza Polską trzeba zgłosić przed pierwszym wjazdem do strefy, nawet jeśli spełniają wymagania techniczne. Powód jest prosty: nie figurują w krajowych rejestrach.

Co z dojazdem do placówek medycznych?

Uruchomiono możliwość zgłoszenia wjazdu do placówek medycznych zlokalizowanych na terenie strefy. Zwolnienie z opłaty obowiązuje wyłącznie po spełnieniu określonych warunków. Placówka musi posiadać umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, znajdować się w granicach SCT oraz realizować świadczenia wskazane w uchwale. Dojazd do podstawowej opieki zdrowotnej lub do szpitala w celu rejestracji nie jest objęty zwolnieniem.

W praktyce kierowca wybiera placówkę z listy dostępnej w systemie. Docelowo placówki mają potwierdzać wizyty. Póki co zaś obecnie przejazdy weryfikuje się m.in. na podstawie zapisów z kamer. Dojazd do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w sytuacji zagrożenia życia nie wymaga zgłoszenia.

Są też specjalne strefomaty

Opłaty za wjazd do SCT można wnosić online poprzez stronę sct.krakow.pl lub stacjonarnie w kasach Zarządu Dróg Miasta Krakowa przy ul. Centralnej i ul. Reymonta.

Od 31 grudnia 2025 roku działają także strefomaty zlokalizowane na stacjach paliw BP przy głównych wjazdach do miasta. Po podaniu numeru rejestracyjnego pojazdu opłata trafia na konto. Samochód zaś trafia w czasie rzeczywistym na listę pojazdów uprawnionych do wjazdu.

Straż Miejska wzięła się do pracy. Strefa Czystego Transportu w Krakowie już budzi kontrowersje

System kamer monitorujących strefę przeszedł testy techniczne przed uruchomieniem SCT. Kontrolę strefy realizuje Straż Miejska Miasta Krakowa we współpracy z Zarządem Dróg Miasta Krakowa. Weryfikacja odbywa się na podstawie odczytów tablic rejestracyjnych oraz danych z rejestru zgłoszeń i opłat. Za wjazd do strefy bez wymaganych uprawnień grozi mandat do 500 zł. Strefę oznakowano znakami D-54 i D-55.

Zgodnie z zapowiedzią prezydenta Aleksandera Miszalskiego, środki uzyskane z funkcjonowania Strefy Czystego Transportu będą przeznaczone na wsparcie wymiany źródeł ciepła w gminach ościennych, które mierzą się z problemem niskiej emisji.