Denza pociągnęła Boeinga, niczym Volkswagen Touareg przed laty. Ależ się pozmieniało...
Dwadzieścia lat temu Volkswagen Touareg holował Boeinga 747. Teraz Denza Bao 5 powtórzyła ten eksperyment na tym samym lotnisku, ale poszła dalej. Do wykonania zadania wystarczyły jej dwa koła.
W 2006 roku Volkswagen postanowił pokazać, na co stać Touarega V10 TDI. Na brytyjskim lotnisku Dunsfold podczepiono do niego Boeinga 747, którego masa wynosiła 155 ton. Niemiecki SUV poradził sobie z zadaniem, a nagrania z eksperymentu szybko obiegły świat. Dwie dekady później w tym samym miejscu pojawiła się Denza Bao 5. Chińczycy postanowili powtórzyć próbę, ale z dodatkowym utrudnieniem. Najpierw zdemontowali jedno koło, a później kolejne. Dlaczego? Bo... mogli.
To również dobra okazja, aby zobaczyć, jak przez 20 lat zmieniła się technika. Volkswagen Touareg korzystał z potężnego diesla V10, automatycznej skrzyni biegów i reduktora. Denza wykorzystuje układ hybrydowy, w którym za napęd odpowiadają silniki elektryczne. Ciekawostką jest to, że oba samochody musiały zmierzyć się z dokładnie tym samym problemem.
Volkswagen Touareg i Denza Bao 5 holują Boeinga 747. Dwie dekady rozwoju techniki
Holowanie samolotu pasażerskiego samochodem osobowym brzmi jak zadanie wymagające ogromnej mocy. W rzeczywistości znacznie większe znaczenie mają odpowiednio dobrane przełożenia, moment obrotowy dostępny na kołach i przyczepność. Volkswagen udowodnił to już w 2006 roku, wykorzystując seryjnego Touarega V10 TDI. Denza poszła inną drogą, korzystając z możliwości napędu elektrycznego.
W listopadzie 2006 roku na lotnisku Dunsfold pojawił się Volkswagen Touareg z pięciolitrowym silnikiem V10 TDI. Ta ciekawa (i awaryjna) jednostka rozwijała 313 KM i 750 Nm momentu obrotowego. Był to jeden z najmocniejszych diesli stosowanych wówczas w samochodach osobowych, ale nawet jego możliwości trudno było zestawić z masą ogromnego samolotu pasażerskiego.
Do eksperymentu wykorzystano Boeinga 747-200 ważącego 155 ton
Samolot miał około 500 foteli, a jego oryginalne silniki zastąpiono atrapami. W kadłubie umieszczono również 28 ton wody, aby uzyskać odpowiednią masę.
Touareg wymagał kilku zmian. Najważniejszą było umieszczenie w nim 4345 kg stalowego balastu, który zwiększył masę samochodu do 7030 kg. Zastosowano również krótsze przełożenie przekładni głównej, pochodzące z Touarega V8. Inżynierowie przyznali później, że ta modyfikacja nie była konieczna.

Za kierownicą usiadł Uwe Krieghoff. Włączył reduktor, wybrał drugi bieg automatycznej skrzyni i wcisnął pedał przyspieszenia mniej więcej do połowy. Touareg ruszył, ciągnąc za sobą ogromnego Boeinga. Podczas próby osiągał około 8 km/h, a jeden z przejazdów odbył się na dystansie 150 metrów.
Łącznie wykonano siedem przejazdów, pomimo intensywnych opadów deszczu i silnego wiatru. Po zakończeniu eksperymentu samochód przeszedł kontrolę techniczną, która nie wykazała uszkodzeń.
Volkswagen miał już zresztą doświadczenie z podobnymi zadaniami. Wcześniej w Niemczech Touareg poradził sobie z Boeingiem 747-400 o masie 190 ton. To istotny szczegół w kontekście współczesnej próby Denzy, która wykorzystała nieco lżejszy samolot.
Denza Bao 5 ma zupełnie inny napęd. Zamiast diesla V10 wykorzystuje silniki elektryczne
Dwadzieścia lat później na lotnisku Dunsfold pojawił się kolejny SUV. Tym razem był to BAO 5 marki Denza, należącej do koncernu BYD. Chińczycy wybrali Boeinga 747-400, który zakończył służbę w 2020 roku. Samolot waży około 180 ton, zachował komplet silników i w pełni wyposażone wnętrze.
Denza Bao 5 wykorzystuje hybrydowy układ DMO (Dual Mode Off-road). Składa się on z turbodoładowanego silnika benzynowego 1.5, dwóch silników elektrycznych napędzających poszczególne osie oraz trzeciej jednostki elektrycznej pełniącej funkcję generatora. Łączna moc systemowa wynosi 544 KM, a deklarowany moment obrotowy to 760 Nm.
W porównaniu z Volkswagenem Touaregiem różnica w konstrukcji układu napędowego jest ogromna. W niemieckim SUV-ie moment obrotowy z silnika V10 trafiał do kół przez automatyczną skrzynię, reduktor i mechaniczny układ przeniesienia napędu. Denza wykorzystuje dwa silniki trakcyjne, po jednym dla każdej osi. Elektronika może regulować ich pracę, dostosowując przekazywaną siłę napędową do warunków.
Nie oznacza to jednak, że chiński samochód ma cztery niezależnie napędzane koła. Każda oś korzysta z jednego silnika elektrycznego, a sam układ DMO podczas eksperymentu pozostał całkowicie seryjny.
Producent podkreśla również, że Boeing był holowany z wykorzystaniem napędu elektrycznego. Nie wyjaśnia jednak, czy silnik benzynowy pozostawał przez cały czas wyłączony, czy mógł dostarczać energię za pośrednictwem generatora.
Jak samochód może holować samolot ważący 180 ton?
Wbrew pozorom nie potrzeba do tego silnika o mocy kilku tysięcy koni mechanicznych. Boeing porusza się przecież na własnych kołach, a samochód nie musi dźwigać jego ciężaru. Zadanie polega przede wszystkim na pokonaniu oporów toczenia i wprawieniu ogromnej maszyny w ruch.

Przy odpowiednio przygotowanej nawierzchni i niewielkiej prędkości siła potrzebna do holowania samolotu jest znacznie mniejsza, niż mogłaby sugerować jego masa. Największym problemem staje się wtedy przyczepność samochodu.
Nawet bardzo wysoki moment obrotowy niewiele pomoże, jeśli koła zaczną obracać się w miejscu. Właśnie dlatego zarówno Volkswagen, jak i Denza musiały zastosować dodatkowy balast. Większy nacisk na nawierzchnię pozwala przenieść większą siłę napędową bez utraty przyczepności.
Warto też pamiętać, że 750 Nm w Touaregu i 760 Nm w Denzie nie oznacza niemal identycznej siły na kołach. W Volkswagenie ogromne znaczenie miały przełożenia skrzyni biegów i reduktora. W chińskim SUV-ie moment generują silniki elektryczne, a jego wartość na kołach zależy również od przełożeń zastosowanych w ich przekładniach.

Denza zaczęła od czterech kół. Później uznali, że są... niepotrzebne
Chińczycy postanowili przeprowadzić trzy próby. Pierwsza przypominała eksperyment Volkswagena. Denza Bao 5, poruszając się na czterech kołach, miała wprawić w ruch Boeinga 747-400.
Po udanym przejeździe mechanicy przystąpili do demontażu jednego z kół. W samochodzie umieszczono również 2000 kg balastu. Tak przygotowany Bao 5 ponownie ruszył z podczepionym samolotem, tym razem poruszając się na trzech kołach.
Ostatnia próba była najbardziej wymagająca. Inżynierowie zdemontowali kolejne koło, pozostawiając samochód na dwóch po jednej stronie. Masa dodatkowego balastu wzrosła do 4500 kg. Przy osiach zamontowano także niewielkie stabilizatory, które pomagały utrzymać równowagę.
Samochód korzystał z dodatkowych punktów podparcia, a zadaniem układu napędowego było przekazanie wystarczającej siły na koła pozostające w kontakcie z nawierzchnią. Mimo tak nietypowej konfiguracji Denza ponownie wprawiła Boeinga w ruch. Za kierownicą podczas wszystkich prób siedział Mark Gallifant, starszy technik BYD UK.
Łącznie podczas trzech przejazdów samochód holował samolot na dystansie 1600 metrów
Podobnie jak w przypadku Volkswagena, pogoda nie ułatwiała zadania. W dniu finałowych przejazdów pojawiły się intensywne opady deszczu. Mokra nawierzchnia utrudniała uzyskanie odpowiedniej przyczepności, dlatego zespół musiał poczekać, aż pas startowy nieco wyschnie.
Po każdym przejeździe technicy sprawdzali stan samochodu. Według Denza nie stwierdzono oznak nadmiernego obciążenia układu napędowego, podwozia ani opon.
Dwie dekady rozwoju techniki. Który samochód poradził sobie lepiej?
Eksperymenty Volkswagena i Denzy pokazują dwie różne drogi do osiągnięcia podobnego celu. W 2006 roku Touareg wykorzystywał ogromny moment obrotowy dziesięciocylindrowego diesla, wspomaganego reduktorem. Współczesny BAO 5 korzysta z napędu elektrycznego, który pozwala elektronicznie sterować pracą silników odpowiedzialnych za poszczególne osie.

Denza dysponuje znacznie większą mocą i zdołała przeprowadzić próbę na dwóch kołach. Nie oznacza to jednak, że pobiła wszystkie osiągnięcia Volkswagena. Niemiecki SUV już 20 lat temu holował samolot cięższy od tego, który wykorzystali Chińczycy.


